Dokuz Dedektör

Dokuz Dedektör

17.01.2019
Ayrıma Gücü; bir dedektörün üstünde oluşan görüntüde iki yakın cismi ayrıt edebilme yeteneğidir. Teleskop ve benzeri optik cihazlarla bütünleşik çalışan dedektörlerde hem optik cihazın hem de dedektörün ayrıma gücü yeteneklerinin bileşkesi sonuç bir ayrıma gücü oluşturur.Dedektörlerin karakteristik özelliklerine ait bu kısa bilgiden sonrasında şimdi astronomide en sık kullanılan dedektörlere bir bakalım.

1. Kunatum Etkinliği; bir dedektörün üzerine düşen ışınım mikatarına ne kadarına yanıt verdiğini anlatım eder. Genelde QE ile gösterilir ve QE = ölçülen foton sayısı / gelen foton sayısı ile tanımlanır.

2. Tayfsal Yanıt; bir dedektöre değişik dalgaboylarında ama eş enerjili şu demek oluyor ki yeğinliği eşit ışınlar gönderdiğimizde, çıkışında elde edilmiş cevap dalgaboyuna nazaran değişecektir. Yani dalgayaboyuna nazaran dedektörümüzün cevap verme verimliliğini tanımlar.

3. Doğrusallık; bir dedektörün çıktı sinyali, gelen ışık miktarıyla doğru orantılıysa bu dedektör için “doğrusaldır” denir. İdeal bir dedektör için, gelen foton sayısı ile çıktı sinyali düzeyi arasındaki ilişkinin tüm dalgaboyları için doğrusal olması beklenir.

4. Dinamik Aralık; dedektör çıkışında, kayıpsız ölçülebilen en çok ve en az sinyal seviyeleri arasındaki orandır. Dedektörün en yüksek ve en düşük sinayli eşzamanlı ölçebilme yeteneğini ortaya koyar.

5. Gürültü; ideal olarak, çıktı sinyali gelen foton sayısı ile doğru orantılı olmalıdır. Ancak çıktı sinyalinde devamlı belirsizlikler olacaktır. Bu belirsizlikler genel anlamda “Gürültü” olarak adlandırılır. Temel gürültü kaynakları: (1) Gözlenen kaynaktan gelen foton gürültüsü, (2) Gök arkalan foton gürültüsü ve (3) Aletsel gürültü. Bu belirsizlik Sinyal/Gürültü Oranı (S/N) parametresi ile ölçülür.

6. Ayrıma Gücü; bir dedektörün üstünde oluşan görüntüde iki yakın cismi ayrıt edebilme yeteneğidir. Teleskop ve benzeri optik cihazlarla bütünleşik çalışan dedektörlerde hem optik cihazın hem de dedektörün ayrıma gücü yeteneklerinin bileşkesi sonuç bir ayrıma gücü oluşturur.Dedektörlerin karakteristik özelliklerine ait bu kısa bilgiden sonrasında şimdi astronomide en sık kullanılan dedektörlere bir bakalım.